Git

Git چیست؟

Git یک سیستم کنترل نسخه (Version Control System) توزیع‌شده است که برای ردیابی تغییرات در کدها و فایل‌ها استفاده می‌شود. با Git می‌توان تاریخچه‌ی کامل تغییرات یک پروژه را نگه داشت، بین چند نسخه جابه‌جا شد و با چند نفر روی یک پروژه هم‌زمان کار کرد.

نصب Git

• در ویندوز: از سایت git-scm.com دانلود و نصب کنید.
• در لینوکس: sudo apt install git
• در مک: brew install git

پس از نصب، برای تنظیم نام و ایمیل (فقط یک‌بار لازم است):

git config --global user.name "نام شما"
git config --global user.email "ایمیل شما"

مفاهیم پایه

• Repository (مخزن): پوشه‌ای که Git تغییرات آن را ردیابی می‌کند.
• Commit: یک نقطه‌ی ذخیره در تاریخچه پروژه، مثل عکس لحظه‌ای از وضعیت فایل‌ها.
• Branch (شاخه): یک مسیر جداگانه برای توسعه، بدون تأثیر روی نسخه اصلی.
• Merge: ترکیب کردن تغییرات دو شاخه با هم.
• Remote: نسخه‌ای از مخزن که روی یک سرور (مثل GitHub) قرار دارد.

دستورات پرکاربرد

شروع کار

git init                 ساخت یک مخزن جدید در پوشه فعلی
git clone [آدرس]         کپی کردن یک مخزن از راه دور

ثبت تغییرات

git status                نمایش وضعیت فایل‌ها
git add [نام فایل]        اضافه کردن فایل به staging area
git add .                 اضافه کردن همه فایل‌های تغییر یافته
git commit -m "پیام"      ثبت یک commit با توضیح

کار با شاخه‌ها

git branch                نمایش لیست شاخه‌ها
git branch [نام]          ساخت شاخه جدید
git checkout [نام]        رفتن به یک شاخه
git checkout -b [نام]     ساخت و رفتن به شاخه جدید هم‌زمان
git merge [نام شاخه]      ادغام یک شاخه با شاخه فعلی

کار با ریموت (GitHub و مشابه)

git remote add origin [آدرس]     اتصال به مخزن راه دور
git push origin [شاخه]           ارسال تغییرات به سرور
git pull origin [شاخه]           دریافت تغییرات از سرور

مشاهده تاریخچه

git log                   نمایش تاریخچه commit‌ها
git log --oneline         نمایش خلاصه‌ی تاریخچه
git diff                  نمایش تفاوت تغییرات اعمال‌نشده

یک گردش‌کار (Workflow) نمونه

1. git pull — گرفتن آخرین تغییرات
2. ویرایش فایل‌ها
3. git add .
4. git commit -m "توضیح تغییرات"
5. git push

نکات مهم

• همیشه قبل از شروع کار، git pull بزنید تا با آخرین نسخه هماهنگ باشید.
• پیام‌های commit را کوتاه و توصیفی بنویسید.
• از فایل .gitignore برای نادیده گرفتن فایل‌هایی که نباید ردیابی شوند (مثل node_modules) استفاده کنید.

منابع بیشتر

• مستندات رسمی Git
• صفحهٔ اصلی