خط فرمان (CMD)

خط فرمان (CMD) چیست؟

خط فرمان (Command Prompt / CMD) یک رابط متنی در ویندوز است که به‌جای کلیک کردن روی آیکون‌ها، با تایپ دستور می‌توان کارها را انجام داد: مدیریت فایل‌ها، اجرای برنامه‌ها، تنظیمات شبکه و موارد دیگر.

چطور CMD رو باز کنیم

• کلید Win + R را بزنید، بنویسید cmd و Enter بزنید.
• یا در نوار جستجوی ویندوز بنویسید «Command Prompt».
• برای اجرا با دسترسی ادمین: روی آیکون CMD راست‌کلیک کنید و «Run as administrator» را بزنید.

دستورات پایه پیمایش و مدیریت فایل

cd [مسیر]         رفتن به یک پوشه (Change Directory)
cd ..              رفتن یک پوشه به عقب
dir                نمایش لیست فایل‌ها و پوشه‌های پوشه فعلی
mkdir [نام]        ساخت پوشه جدید
rmdir [نام]        حذف یک پوشه خالی
del [نام فایل]     حذف یک فایل
copy [مبدا] [مقصد] کپی کردن فایل
move [مبدا] [مقصد] جابه‌جا کردن یا تغییر نام فایل
cls                پاک کردن صفحه

دستورات شبکه

ipconfig           نمایش اطلاعات IP سیستم
ipconfig /all      نمایش کامل اطلاعات شبکه
ping [آدرس]        بررسی اتصال به یک سرور یا سایت
tracert [آدرس]     ردیابی مسیر اتصال به یک سرور
nslookup [دامنه]   بررسی اطلاعات DNS یک دامنه

دستورات سیستمی مفید

tasklist           نمایش لیست پردازش‌های در حال اجرا
taskkill /IM [نام] /F   بستن اجباری یک برنامه
systeminfo         نمایش اطلاعات کامل سیستم
shutdown /s /t 0   خاموش کردن فوری سیستم
shutdown /r /t 0   ریستارت فوری سیستم

کار با فایل‌های متنی ساده

type [نام فایل]        نمایش محتوای یک فایل متنی
echo [متن] > file.txt  نوشتن متن داخل یک فایل جدید

نکات مهم

• دستورات به بزرگی و کوچکی حروف حساس نیستند (برخلاف لینوکس).
• برای مشاهده راهنمای هر دستور، بعد از آن /? بزنید؛ مثلاً dir /?
• PowerShell نسخه پیشرفته‌تر و قدرتمندتری از CMD در ویندوز است که دستورات بیشتری دارد.

منابع بیشتر

• مستندات رسمی دستورات ویندوز
• صفحهٔ اصلی